Thông Tư 43/2025/TT-BYT: Hướng Dẫn Chi Tiết Chức Năng, Nhiệm Vụ Và Cơ Cấu Tổ Chức Của Trạm Y Tế Cấp Xã

Trong bối cảnh hệ thống y tế cơ sở tại Việt Nam đang được củng cố và hoàn thiện, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 43/2025/TT-BYT vào ngày 15/11/2025. Văn bản này cung cấp hướng dẫn toàn diện về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trạm Y tế xã, phường, đặc khu (gọi chung là Trạm Y tế cấp xã). Thông tư sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, thay thế các quy định cũ như Thông tư 33/2015/TT-BYT. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết nội dung thông tư, giúp bạn hiểu rõ hơn về vai trò của Trạm Y tế cấp xã trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Nếu bạn đang tìm kiếm thông tin về chức năng nhiệm vụ trạm y tế xã, cơ cấu tổ chức trạm y tế cấp xã hoặc các thay đổi mới nhất từ Bộ Y tế, hãy đọc tiếp để nắm bắt đầy đủ.

Phạm Vi Điều Chỉnh Và Vị Trí Pháp Lý Của Trạm Y Tế Cấp Xã

Theo Điều 1 Thông tư 43/2025/TT-BYT, văn bản này hướng dẫn cụ thể về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trạm Y tế cấp xã thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Đây là đơn vị y tế cơ sở quan trọng, đảm bảo cung cấp dịch vụ y tế gần dân nhất.

Về vị trí pháp lý (Điều 2):

• Trạm Y tế cấp xã là đơn vị sự nghiệp y tế công lập trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã.
• Đơn vị có tư cách pháp nhân đầy đủ: trụ sở riêng, con dấu, tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và ngân hàng.
• Chịu sự quản lý trực tiếp từ Ủy ban nhân dân cấp xã về tổ chức, nhân lực, tài sản, tài chính; đồng thời nhận chỉ đạo chuyên môn từ Sở Y tế.

Những quy định này nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, đảm bảo Trạm Y tế cấp xã trở thành “lá chắn” đầu tiên trong hệ thống y tế Việt Nam.

Chức Năng Chính Của Trạm Y Tế Cấp Xã

Điều 3 quy định rõ chức năng của Trạm Y tế cấp xã là cung cấp và thực hiện các dịch vụ chuyên môn, kỹ thuật trong các lĩnh vực:

• Phòng bệnh.
• Khám bệnh, chữa bệnh.
• Quản lý và nâng cao sức khỏe cộng đồng.
• Bảo vệ, chăm sóc bà mẹ và trẻ em.
• Chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật.
• Bảo trợ xã hội.
• Dân số.
• An toàn thực phẩm.
• Dược, thiết bị y tế và các dịch vụ y tế khác theo pháp luật.

Chức năng này nhấn mạnh vai trò đa năng của Trạm Y tế, từ phòng ngừa đến điều trị, góp phần thực hiện mục tiêu y tế quốc gia.

Nhiệm Vụ Và Quyền Hạn Chi Tiết Theo Thông Tư 43/2025/TT-BYT

Điều 4 liệt kê 22 nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể, được phân loại theo lĩnh vực. Dưới đây là tóm tắt chi tiết để dễ theo dõi:

1. Phòng Bệnh Và Nâng Cao Sức Khỏe Cộng Đồng

• Giám sát, sàng lọc, phát hiện sớm bệnh truyền nhiễm, HIV/AIDS; tiêm chủng; xử lý dịch bệnh.
• Phòng chống bệnh không lây nhiễm: Giám sát yếu tố nguy cơ, quản lý bệnh nhân tại cộng đồng.
• Hướng dẫn dinh dưỡng, y tế trường học, vệ sinh lao động, phòng chống tai nạn thương tích.
• Bảo vệ môi trường, sức khỏe môi trường; phòng chống tác hại thuốc lá, rượu bia.
• Quản lý các bệnh và yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.

2. Khám Bệnh, Chữa Bệnh

• Sơ cứu, cấp cứu ban đầu.
• Khám chữa bệnh ban đầu, phục hồi chức năng theo phạm vi phê duyệt.
• Khám chữa bệnh y học gia đình.
• Quản lý điều trị ngoại trú bệnh mạn tính.
• Kết hợp y học cổ truyền và hiện đại; bảo tồn cây thuốc địa phương.
• Khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc; tham gia khám nghĩa vụ quân sự.
• Điều trị nghiện chất dạng thuốc phiện, HIV/AIDS.
• Phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng.

3. Bảo Vệ, Chăm Sóc Bà Mẹ Và Trẻ Em, Sức Khỏe Sinh Sản

• Quản lý thai, đỡ đẻ thường.
• Chăm sóc dinh dưỡng bà mẹ, trẻ em; sức khỏe sinh sản.
• Phối hợp công tác trẻ em.

4. An Toàn Thực Phẩm

• Phòng ngừa ngộ độc; điều tra, xử lý sự cố.
• Hướng dẫn, giám sát an toàn thực phẩm đường phố và cơ sở kinh doanh.

5. Dân Số

• Tư vấn trước hôn nhân, sàng lọc trước/sơ sinh, kế hoạch hóa gia đình.
• Tổ chức khám sức khỏe trước hôn nhân, cung cấp dịch vụ dân số.
• Phối hợp duy trì mức sinh thay thế, giảm mất cân bằng giới tính, chăm sóc người cao tuổi.

6. Bảo Trợ Xã Hội

• Cung cấp dịch vụ công tác xã hội: Tiếp nhận, hỗ trợ người cao tuổi, khuyết tật, nạn nhân bạo lực.
• Quản lý trường hợp, can thiệp cộng đồng.

7. Quản Lý Thuốc, Vắc Xin, Thiết Bị Y Tế

• Mua, cung ứng, quản lý thuốc, vắc xin, hóa chất.
• Hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn.

8. Truyền Thông, Giáo Dục Sức Khỏe

• Tuyên truyền chính sách y tế.
• Vận động nhân dân tham gia bảo vệ sức khỏe.

Các Nhiệm Vụ Khác

• Lập hồ sơ sức khỏe cá nhân.
• Triển khai gói dịch vụ y tế cơ bản.
• Phòng chống thiên tai, thảm họa.
• Hỗ trợ chuyên môn cho các đơn vị địa phương.
• Đào tạo, bồi dưỡng nhân lực.
• Tham gia dự án, chương trình y tế.
• Ký hợp đồng bảo hiểm y tế.
• Quản lý chất lượng, nghiên cứu khoa học.
• Thống kê, báo cáo; ứng dụng công nghệ thông tin.
• Quản lý tài sản, tài chính.
• Kiểm tra, giám sát pháp luật y tế.
• Các nhiệm vụ khác do cấp thẩm quyền giao.

Những nhiệm vụ này giúp Trạm Y tế cấp xã trở thành trung tâm y tế đa năng, hỗ trợ hiệu quả cho người dân nông thôn và đô thị.

Cơ Cấu Tổ Chức Và Nhân Lực Theo Thông Tư 43

Điều 5 quy định cơ cấu tổ chức:

• Lãnh đạo: Giám đốc và Phó Giám đốc (số lượng theo quy định).
• Các tổ chức tối thiểu:
  • Văn phòng hoặc Phòng Hành chính tổng hợp.
  • Phòng Dân số, trẻ em, bảo trợ xã hội.
  • Khoa Phòng bệnh, an toàn thực phẩm.
  • Khoa Khám bệnh, chữa bệnh.
  • Khoa Dược, thiết bị y tế, cận lâm sàng.
  • Các điểm trạm trực thuộc để triển khai dịch vụ.

Giám đốc Trạm ban hành chức năng nội bộ cho các tổ.

Điều 6 về vị trí việc làm và nhân lực:

• Xây dựng đề án vị trí việc làm dựa trên chức năng, nhiệm vụ.
• Danh mục vị trí theo hướng dẫn của Bộ Y tế và Bộ Nội vụ.
• Số lượng người làm việc được phê duyệt hàng năm dựa trên khối lượng công việc.

Điều Khoản Thi Hành Và Chuyển Tiếp

Điều 7: Hiệu lực từ 01/01/2026, bãi bỏ Thông tư 33/2015/TT-BYT và một phần Thông tư 05/2008/TT-BYT.

Điều 8: Quy định chuyển tiếp cho đến khi hoàn thành sắp xếp tổ chức (chậm nhất 31/12/2030). UBND cấp tỉnh tạm quy định chức năng, phân công quản lý, hỗ trợ chuyên môn.

Điều 9: Trách nhiệm thi hành giao cho UBND tỉnh/thành phố và cấp xã, đảm bảo chuyển đổi thành đơn vị sự nghiệp công lập.

Tầm Quan Trọng Của Thông Tư 43/2025/TT-BYT Đối Với Y Tế Cơ Sở

Thông tư này đánh dấu bước tiến trong việc chuẩn hóa hoạt động của Trạm Y tế cấp xã, góp phần thực hiện Nghị quyết 190/2025/QH15 về sắp xếp bộ máy nhà nước. Với trọng tâm là nâng cao chất lượng dịch vụ y tế gần dân, văn bản giúp giảm tải cho bệnh viện tuyến trên, thúc đẩy phòng ngừa bệnh tật và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Nếu bạn là cán bộ y tế, lãnh đạo địa phương hoặc người dân quan tâm đến thông tư 43 bộ y tế, hãy theo dõi cập nhật từ Bộ Y tế để áp dụng hiệu quả. Để tải văn bản đầy đủ, truy cập Cổng Thông tin điện tử Bộ Y tế. Nếu có thắc mắc, liên hệ Vụ Tổ chức cán bộ Bộ Y tế.